14 lutego 2022r. mija 80. rocznica utworzenia Armii Krajowej. W wyniku rozkazu Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego o akcji scaleniowej powstała największa podziemna armia w okupowanej Europie. Jednym z wielu zadań Armii Krajowej było zorganizowanie i utrzymanie stałego kontaktu okupowanego kraju z londyńskim rządem emigracyjnym. W tym celu organizowano tajne radiostacje oraz powołano kurierów specjalnych. Najbardziej znanymi byli Jan Karski i Jan Nowak - Jeziorański.
Po utworzeniu Armii Krajowej zmieniono wytyczne dla podziemia zbrojnego. Chodziło o szeroko zakrojone przygotowania do powstania powszechnego w momencie załamania się wojsk niemieckich. Rozpoczęto intensywne prace szkoleniowe, w 1943 r. w tajnych szkołach podchorążych rezerwy kształciło się około trzech tysięcy osób. Zaczęto gromadzić zapasy broni, wykorzystywano w tym celu uzbrojenie ukryte przez oddziały polskie podczas kampanii wrześniowej oraz uzyskane w wyniku zakupu, zdobyczy, zrzutów alianckich i produkcji własnej. Samodzielna produkcja broni była bardzo ważnym czynnikiem w planach strategicznych AK.
W końcu 1943 r. Komendzie Głównej AK podlegały bezpośrednio cztery obszary: białostocki, lwowski, zachodni, warszawski oraz siedem okręgów: Warszawa - Miasto, Kielce Łódź, Kraków, Śląsk, Lublin, Wilno. Na czele obszarów, okręgów, obwodów i placówek stali komendanci. Nad wyszkoleniem oficerów i oddziałów czuwali inspektorzy rejonowi.
Do zadań walki zbrojnej z okupantem jeszcze w czasie istnienia ZWZ powołano jednostki sabotażowo-dywersyjne - wiosną 1940 r. Związek Odwetu (ZO) i jesienią 1941 Wachlarz. W październiku 1942 r. powyższe jednostki połączono w Kierownictwo Dywersji (Kedyw), którego dowódcą został płk Emil Fieldorf - Nil. Cele i kierunki działań Kedywu określało zarządzenie Komendy Głównej AK z 13 marca 1943 r.: dywersja techniczna - uderzenia na linie kolejowe, mosty, drogi, telekomunikację, przemysł wojenny, urzędy i magazyny. Oddziały Kedywu dokonywały likwidacji Niemców szczególnie wyróżniających się okrucieństwem wobec Polaków. Stosowano represje względem folksdojczów i kolaborantów, organizowano akcje odwetowe za wysiedlenia, łapanki i egzekucje.
Do najbardziej spektakularnych akcji Kedywu należały walki w obronie wysiedlanych z Zamojszczyzny Polaków; akcja Wieniec przeprowadzona w październiku 1942 r. podczas, której wysadzono siedem torów i pociągi na liniach warszawskiego węzła kolejowego, blokując na długo komunikację. Należy również pamiętać o Akcji pod Arsenałem, którą przeprowadzili członkowie Grup Szturmowych Szarych Szeregów oraz o zamachu na Franza Kutscherę przeprowadzonego 1 lutego 1944r., który był dowódcą SS i Policji na Dystrykt warszawski.
1 sierpnia 1944 r. 36 tysięcy żołnierzy AK ruszyło do boju o wolną, niepodległą Polskę. Powstanie Warszawskie było jedną z największych bitew II wojny światowej. Zamiarem powstańców było zdobycie i utrzymanie do momentu wkroczenia Armii Czerwonej strategicznych punktów w Warszawie. Powstanie Warszawskie upadło 2 października 1944 r. po 63 dniach heroicznej walki AK.
Po wznowieniu ofensywy na froncie wschodnim 17 stycznia 1945 r. wojska radzieckie zajęły ruiny Warszawy. Pod koniec stycznia przekroczono przedwojenną granicę polsko-niemiecką. Wszędzie za Armią Czerwoną wkraczało NKWD i Urząd Bezpieczeństwa (UB). Rozpoczynały się aresztowania i wywózki na wschód. Centralne ośrodki państwa i wojska podziemnego działały w coraz większym rozproszeniu. Ujawnianie się AK nie miało sensu, gdyż powodowało aresztowania i deportacje. Dlatego też gen. Okulicki wydał 19 stycznia 1945 r. rozkaz rozwiązania AK. Rozkaz ten wykonano częściowo, a tysiące żołnierzy podziemnej armii zeszło do głębszej konspiracji.